Raporlar

2016 Raporu

Komana'da 2015 Y?l? Kaz? ?al??malar?
Prof. Dr. D.Burcu Erciyas

Tokat Merkez ?l?e'de yer alan Komana antik kentinde arkeolojik ara?t?rmalar 2004 y?l?ndan bu yana Yerle?im Arkeolojisi Anabilim Dal? ??retim ?yesi Prof. Dr. D.Burcu Erciyas taraf?ndan, K?lt?r ve Turizm Bakanl???, Tokat Valili?i, ODT? BAP ve T?bitak deste?i ile s?rd?r?lmektedir. 2009 y?l?na kadar y?zey ara?t?rmas? ve jeofizik ara?t?rmalar y?r?t?lm?? olan alanda 2009 y?l?ndan itibaren kaz? ?al??malar? ba?lat?lm??t?r. Proje kapsam?nda son 5 y?lda a??rl?kl? olarak, kaz? ?al??mas?, ?evresel verilerin de?erlendirilmesi, jeoarkeolojik ara?t?rmalar ve antropolojik ?al??malar y?r?t?lm??t?r.

Antik kentin kentsel yerle?imi 2km'lik bir alana yay?lmaktad?r. Kentin kal?nt?lar? Ye?il?rmak nehrinin derin al?vyonlar? alt?nda bulundu?undan arkeolojik verilerin y?zeyde temsilleri zay?ft?r. Bu sebeple 2005 ve 2006 y?llar?nda jeofizik ara?t?rmalar yap?lm?? ancak bu ?al??malar s?n?rl? b?lgelerde y?r?t?lebilmi?tir. Kaz? ?al??malar? ba?lad???ndan bu yana Komana kenti ile ilgili bilgilerimiz artm??, topo?rafya ile kent aras?ndaki ili?kiler a??kl?k kazanmaya ba?lam??t?r.

Projenin temel amac? Komana antik kentinde Helenistik d?nemden ba?layarak yerle?im modeli ve tarih?esini anlamak olmu?tur. Kaz? ?al??malar? bug?ne kadar a??rl?kl? olarak yerle?imin 11. Y?zy?ldan-16. Y?zy?la kadar olan kullan?m?na ???k tutmu?tur. Anadolu'nun T?rkle?me s?recini temsil eden bu d?nem arkeolojik olarak ?ok fazla ara?t?r?lmamakta ve s?kl?kla g?zard? edilmektedir. ?zellikle ya?am bi?imleri ve sosyo-ekonomik de?i?imler, idari ve siyasi de?i?imlerle birarada incelendi?inde ?ok anlaml? ve zengin ??kar?mlar elde edilebilmektedir. Bu ??kar?mlar?n daha erken d?nemlere de ???k tutmas? ka??n?lmazd?r. Hem Bizans hem de Beylikler d?nemi, Sel?uklu ve Osmanl? d?nemleri i?in yaz?l? kaynaklar da bulunmaktad?r. Yaz?l? kaynaklar, kaz? sonu?lar?, y?zey ara?t?rmalar?, ?evresel ve antropolojik veriler, Osmanl? ar?ivleri ve Co?rafi Bilgi Sistemlerinin birarada de?erlendirilmeleri bu d?neme dair bilgilerimizin zenginle?mesini sa?lamaktad?r. Bu bilin?le kaz?lar ?u an i?in Komana'n?n Orta?a? katmanlar?nda yo?unla?m??t?r.

2013 y?l?nda kaz? ve ara?t?rmalar 22.07.2013 - 06.09.2013 tarihleri aras?nda y?r?t?lm??t?r. 2009 kaz? sezonundan itibaren ?al??malar?n y?r?t?ld??? bat? savunma duvar?n?n i? b?l?m?, h?y???n merkezinde yer alan g?ndelik kullan?m alan? olan i?likler ve h?y???n do?u y?n?nde yerle?imin kullan?m bak?m?ndan zamansal dizilimini anlamak amac?yla a??lan basamakl? a?malarda ?al??malara devam edilmi?tir.

HTP 02

Bat? savunma duvar?n?n i? b?l?m? ve i?lik alanin?n bat? b?l?m?nde y?r?t?len ?al??malarda yerle?imin nekropol olarak kullan?ld??? evreye ait Bizans d?nemi mezarlar?n?n ortaya ??kar?lmas?na devam edilmi?tir. Bu alanda t?m kaz? a?malar?n?n en erken malzemesine ula??lm??t?r. Anakayaya oyulmu? ve ?retim ve depolama ama?lar? i?in kullan?lm?? olmas? gereken ?ukurlardaki dolgu ?ok say?da unguentarium, ge? Helenistik-erken Roma d?nemi seramikleri i?ermektedir. Seramikler aras?nda sava?an insan fig?rlerinin tasvir edildi?i bir Megara kasesi par?as?na da rastlanm??t?r.

HTP 03

Yerle?imin do?u taraf?nda a??lan yeni basamakl? a?malardan elde edilen arkeolojik veriler sayesinde, ?nceki kaz? d?nemlerinde h?y???n tespit edilen en erken evresi 10-11.y.y?llara tarihlenirken, yeni ortaya ??kan veriler ?????nda 5-7.y.y?llarda da yerle?imin iskan edildi?i ortaya ??kar?lm??t?r. 2013 y?l? ?al??ma sezonunda HTP03 alan? basamakl? a?mas?nda 3 a?mada ?al??malar y?r?t?lm??t?r. Genel olarak HTP03 alan?nda 4 farkl? mimari evre tespit edilmi?tir: ??likler evresi, HTP01 alan?n?n geneline yay?lm?? olan ocak, ??p ?ukuru, f?r?n gibi sabit kal?nt?lar ve seramik verisiyle tepenin Ge? Bizans/Erken Sel?uklu D?nemi'ne ???k tutmaktad?r ve burada da ocaklar ve kuru duvar ?rg?s? ile temsil edilmektedir. Bu evrenin hemen alt?ndan gelen ve mutfak alan? ile temsil edilen evre buluntular itibariyle (kilit par?as?, tek kulplu testi gibi) Orta Bizans D?nemi'ne tarihlendirilebilir. Bunun alt?nda bulunan ve har?l? duvar ?rg?s? ile temsil edilen ve ayr?ca bronz bir kandil ile M.S. 5-7 y?zy?la tarihlenen Erken Bizans D?nemi yeralmaktad?r. En erken evre ise W20 duvar?, pi?mi? toprak d??emesi ve seramik buluntular? ile Roma D?nemi'ne tarihlendirilmektedir.

HTP 01

2013 kaz? sezonunda HTP01 alan?ndaki ?al??malar 5 yeni a?mada ger?ekle?tirilmi?tir. ?nceki y?llarda kaz?lan 725 metrekarelik alana ek olarak, bu y?lki ?al??malar?n ard?ndan HTP01 alan?nda toplamda 925 metrekarelik alan ortaya ??kar?lm??t?r. Ayr?ca 2012 kaz? sezonunda belirli bir seviyeye kadar kaz?lm?? olan 4 a?mada da ?al??malara devam edilmi?tir Yerle?imin bu merkez b?l?m?nde s?ras?yla 16-17 y.y?l Osmanl? d?nemi basit konut alan?n?n ve hemen alt?ndan gelen ve Bizans - Dani?mend ge?i? d?nemini temsil eden i?lik yap?lar?n?n, g?ney y?n?nde de geni? bir alana yay?ld??? tespit edilmi?tir. 2013 y?l? ?al??malar?nda h?y???n merkez b?l?m?nde 11-12.y.y?llara tarihlenen, ?ok say?da fresko par?as? ve keramoplastik, t?rensel ve ki?isel kullan?m? temsil eden bir?ok ha? ve mekan ayd?nlatma ??elerinden olu?an bronz objenin ele ge?irildi?i, bir b?y?k ve iki k???k ?? apsisli bir kilise yap?s? tamam?yla ortaya ??kar?lm??t?r. Nekropol evresini tamamlay?c? nitelikte olan Kilise yap?s?n?n ortaya ??kar?lmas?yla yerle?imin kamusal kullan?m a??s?ndan da stratejik bir noktay? temsil etti?i anla??lm??t?r. Kilise i?erisinde ve etraf?nda 2 adak ve bir mezar steli olmak ?zere 3 yaz?t ortaya ??kar?lm??t?r. Yaz?tlar 2.-4. Y?zy?llar aras?na tarihlenmi?tir. Kaz? alan?nda ele ge?en di?er erken malzemelerle birlikte Hamamtepe'de kronolojik yelpaze 2013 y?l? kaz?lar?nda geni?lemi?, Megara kasesi en erken olmak ?zere, Helenistik d?nem, yaz?tlar ile Ge? Roma, basamakl? a?mada ele ge?en kandil ve yap?sal kal?nt?lar ile Erken Bizans D?nemi, i?likler ve kilise ile Orta Bizans D?nemi ve son olarak konut mimarisi ve ili?kili buluntular? ile Osmanl? D?nemi'ne 16. Y?zy?la kadar uzanm??t?r.

?evresel Arkeoloji Ara?t?rmalar?
(Evangelia Pi?kin)

Komana'da Arkeobotani ?al??malar? Yrd.Do?. Dr. Evangelia P??K?N taraf?ndan ger?ekle?tirilmi?tir. Alanda yap?lan ?al??malar laboratuvar ?al??mas?n?n ?n a?amas?n? olu?turmaktad?r. Kaz?lar s?ras?nda uygun bulunan kontekstlerden al?nan toprak ?rnekleri suda y?zd?rme (flotation) y?ntemi ile y?kanarak i?erdi?i bitki kal?nt?lar? ve mikro boyuttaki arkeolojik malzemeler ayr??t?r?larak laboratuvar ?al??mas?na haz?rlanm??t?r. Bu ama?la, kaz? ?al??malar?n?n ger?ekle?tirildi?i ?? alandan toplam 53 adet ?rnek al?nm??t?r (HTP01 (40), HTP02 (3) ve HTP03 (10)). Y?kanan 53 toprak ?rne?in toplam hacmi yakla??k 600 litredir. Ayr??t?r?lan a??r kal?nt? ?rnekleri kaz? evi laboratuvar?nda ?al???lm?? ve i?erdi?i arkeolojik malzeme ayr??t?r?lm??t?r. Daha uzun ve titiz bir ?al??ma gerektiren hafif kal?nt?lar Yerle?im Arkeolojisi ?evresel Arkeoloji Ara?t?rma Birimi Laboratuvar?nda ?al???lmak ?zere Ankara'ya getirilmi?tir.

Jeofizik Ara?t?rmalar

22-26 Temmuz 2013 tarihleri aras?nda ger?ekle?tirilen ve elektrik direnci ?l??m y?ntemlerinin kullan?ld??? 2-Boyutlu jeofizik ?al??malar Hamam Tepe ?zerinde ?? farkl? lokasyonda ve Havuz yap?s?n?n kuzey yamac?nda yap?lm??t?r. ?? ki?ilik bir ekiple y?r?t?len bu ?al??malar?n amac?, Hamam Tepe ?zerinde hali haz?rdaki a?malarda g?zlenen mimari yap?lar?n hen?z kaz? yap?lmam?? kesimlerdeki y?nelimlerini belirlemek ve Havuz Yap?s? ?evresinde olmas? muhtemel bir yerle?im yap?s?n?n varl???n? ara?t?rmak olmu?tur. Arazi ?al??malar? s?ras?nda Hamamtepe kaz? alan?n?n derin kesimlerinde ?slak / nemli b?lgelere ve yer yer su s?zmalar?na rastlanm??t?r. Bu veriler ???nda, ?l??mlerin al?nd??? zamanda yeralt?n?n 2 m'den derin k?sm?n?n g?receli daha ?slak ve suya doygun, ?st seviyelerinin ise kuru oldu?u d???n?lmektedir. Yine Hamamtepe'de yap?lan kaz?larda, farkl? y?nelimli bir?ok ta? duvar ortaya ??kar?lm??t?r. Duvar yap?m?nda kullan?lan ta?lar?n aras?ndaki bo?luklar?n kuru ortamda ?l??len ?zdiren? de?erlerini y?kseltmesi beklenir. Bu nedenle kesitlerde saptanan y?ksek ?zdiren? b?lgeleri harita ?zerinde i?aretlenmi?tir. Konumlar? incelendi?inde, y?ksek ?zdiren? b?lgelerinin kaz? alan?nda yer alan ta? duvarlar?n y?nelimleri ile uyumlu oldu?u saptanm??t?r. ?zellikle Hamamtepe kaz? alan? ?evresinde ?l??len kesitlerde, konumlar? ?rt??en y?ksek ?zdiren? b?lgeleri olas? duvar yap?lar? olarak yorumlanm?? ve harita ?zerine i?lenmi?tir. Havuz yap?s? etraf?nda yap?lan ?al??malarda ise kuzey y?nl? do?rultular tesbit edilmi?, bu do?rultular k?nk dizileri olarak yorumlanm??lard?r.

Foto?raf Bazl? Modelleme Uygulamas?
(Yenal Orman)

2013 kaz? d?neminde ODT? Yerle?im Arkeolojisi b?l?m? ??rencilerinden Yenal Orman taraf?ndan kaz? alan?nda ve buluntular ?zerinde foto?raf bazl? modelleme uygulamas? da ger?ekle?tirilmi?tir. Bu uygulamada bir obje veya alan?n farkl? a??lardan ?ok say?da foto?raf? ?ekilmi? ve bu foto?raflar ?zel tasarlanm?? yaz?l?mlar sayesinde s?z konusu obje veya alan?n ?? boyutlu modellerini ??kartmakta kullan?lm??t?r. Canon 60d 18mp DSLR kamera ile kaz? alan?nda ?ekilen foto?raflar, Agisoft Photoscan program? kullan?larak i?lenmi?tir. Uygulamalardan k???k ?l?ekli olan ??mlek, iskelet ve a?ma kesiti ve b?y?k ?l?ekli a?ma ve mimari kal?nt? ?zerindeki ?al??malar tamamlanm??t?r, deneme ama?l? yap?lm?? bu ?al??man?n ileride belgeleme amac? ile standartla?t?r?lmas? tart???lmaktad?r.

Bizans D?nemi Seramikleri Hammade Kaynaklar?n?n Belirlenmesi
(Mehmet Bilgi Er)

Komana kaz?lar?nda Bizans d?nemine tarihlenen tabakalardan ??kan ye?il s?rl? seramiklerin hammadde kaynaklar?n?n belirlenmesi i?in potansiyel kil yataklar?ndan ?rnek al?nmas? ?al??malar? yap?lm??t?r. 2013 y?l? ?rnekleme ?al??mas?nda ?? farkl? yerden (K?pl?ce k?y?, Kocakavak - Boyunbaba mevkii ve ?at? kiremiti ocaklar? mevkii) toplam alt? po?et ?rnek al?nm??t?r. ?rnekleme yap?lan alan?n koordinatlar? al?nm??, foto?raflar ?ekilmi? ve g?zlemler not edilmi?tir.

Toplum ve arkeoloji

2013 y?l?nda ???nc? kez ger?ekle?tirilen toplum ve arkeoloji ?al??malar?n?n temel amac? halk?n ve farkl? payda?lar?n Komana arkeolojik ve k?lt?rel miras? hakk?nda hissetiklerinin ve bilgilerinin saptanmas?, beklentilerin anla??lmas? ve kaz? ekibi ve halk?n ili?kilerinin g??lendirilmesidir. Bu sayede ileride daha g??l? bir payla??m platformunun olu?turulmas? beklenmektedir. 2013 y?l?nda a??rl?kl? olarak at?lye ?al??malar? d?zenlenmi?tir. B?ylece y?re halk? ve arkeologlar aras?ndaki dialo?u geli?tirerek, halk?n ekonomik ve sosyal olarak desteklenmesi i?in bir se?enek olu?turmak hedeflenmi?tir. 30 Temmuz / 30 A?ustos 2013 tarihleri aras?nda ger?ekle?tirilen ?al??malar, Komana arkeoloji projesi Hamamtepe kaz?s? ?evresindeki Ball?dere, G?menek ve Bula K?ylerinden ?ocuklar ve Bula k?y?nde ya?ayan kad?nlarla yap?lm??t?r. ?ocuklar i?in d?zenlenen kat?l?mc? foto?raflama ?al??mas?n?n amac?, ?ocuklara ge?mi? k?lt?rlere ait ya?amlar ve kendi ya?amlar? aras?ndaki benzerlik ve farkl?l?klar? d???nd?rerek arkeolojik alanlarla ilgili alg?lar?n? anlamak ve arkeolojik miras? i?selle?tirmelerini sa?lamakt?r. Bula k?y? kad?nlar?yla birlikte yap?lan at?lye ?al??malar?nda seramiklerin ?zerinde bulunan desen ve fig?rlerden esinlenerek Komana'ya ?zg? el yap?m? kuma? ?r?nler tasarlanm?? ve dikilmi?tir. Kat?l?mc?lar at?lyede diki? makinesi kullanmay? ve yeni eli?i tekniklerini ??renmi?tir. Kendi deneyimlerini Komana motifleriyle birle?tirerek ?anta ve yast?k haz?rlam??lard?r. Bu ?al??malarla ortakla?a bir yerel bilgi ?retilmesi hedeflenmektedir. Bu bilgi, arkeoloji verisinin de?erlendirilmesi ve yorumlanmas?na yard?mc? olacakt?r. Ayr?ca kad?nlar?n bu ?al??malar sonucunda kendilerini yetkin hissedip, ?rg?tlenerek arkeolojik ?al??mayla ve kendi ?retim becerileri ile ilgili aktiviteler d?zenlemeleri beklenmektedir. Komana kaz?s?n?n halka tan?t?lmas? amac? ile 5 y?ll?k kaz? ?al??mas?n?n foto?raflar, toplum ve arkeoloji projesinde ?ocuklarla yap?lan fotograf ?al??mas?ndan ?rnekler ve kad?nlar?n yapt??? ?anta ve yast?klar 2-5 Eyl?l tarihleri aras?nda Tokat Ta?han'da sergilenmi?tir.

Sonu?

2013 y?l?nda Komana'da y?r?t?len kaz? ?al??malar? sonucunda ?zellikle Komana'da Orta?a? hakk?nda daha detayl? bilgi sa?lanm??, Komana'n?n merkezini olu?turan Hamamtepe'nin kullan?m evreleri ?e?itlenmi?tir. Kaz? sonu?lar? 2004-2009 y?llar? aras?nda yap?lan y?zey ara?t?rmas? sonu?lar?, Osmanl? tahrir defterleri, ?evresel ve antropolojik veriler ve Co?rafi Bilgi Sistemleri ile birarada de?erlendirildi?inde heyecan verici sonu?lara ula??lm??t?r. Bu ?al??malar? m?mk?n k?lan ekibime ve dinledi?iniz i?in sizlere te?ekk?rlerimi sunar?m.

? 2014 karp

脾胃虚弱,气血生化无源,我们就可以吃归脾丸等,在补血活血产后丰胸产品,调理脾胃的中药膳食等,可以很好的改善月经过少,闭经的情况粉嫩公主酒酿蛋丰胸。和有效改变脸部暗黄的情况。气滞血瘀,造成。子宫气血不循环等丰胸方法。我们可以通过调理经络的通透性,来打通经络,疏通血管,排出毒素。来恢复子宫的机制,恢复月经粉嫩公主酒酿蛋